Bonifacio, Andres. "Letter to Julio Nakpil, 24 April 1897." In
Archivo General Militar de Madrid: Caja 5677, leg.1.129.
|
| BUOD: Inilakip ni Andres Bonifacio sa kanyang liham kay Julio Nakpil ang kanyang mga kautusan ukol sa epektibong pangangalap ng pondo, armas, at mga bala. Sinasabi niya kay Nakpil na ang kanyang mga tauhan ay handa ng lusubin ang mga Kastila sa Laguna. Inuutusan din niya si Nakpil na huwag hayaan na pahinain ang rebolusyunaryong kalooban ng mga taga-Bulacan at Nueva Ecija ng malawakang paglusob ng mga Kastila sa mga bayan sa Cavite sapagkat ang Himagsikang Pilipino ay lumalawak at lalong lumalakas. Ayon kay Bonifacio, maraming bayan na sa katimugang Luzon ang sumasapi sa armadong pakikibaka laban sa kolonyalismong Espanyol kung kaya't nararapat na kontrahin ang kasunduan sa pagitan ng pamahalaang Kastila at mga iilang rebolusyunaryong nawawala sa tamang landas. Ibinibigay din ni Bonifacio kay Nakpil ang kopya ng mga tula ni Jose Rizal at ng Kartilya ng Katipunan. |
Isinulat ni Julius Cesar I. Trajano; Inedit ni Kristina Joy Panogot
|
| EXECUTIVE SUMMARY: In his letter to Julio Nakpil, Andres Bonifacio conveys his instructions regarding the effective collection of funds, arms, and ammunitions, and states that his troops are already prepared to assault the Spanish forces in Laguna. Bonifacio also orders Nakpil not to let the revolutionary spirit of the people of Bulacan and Nueva Ecija be broken by the large-scale Spanish attacks on the towns of Cavite, as the Philippine Revolution is actually spreading and gathering strength. He asserts that more and more towns in southern Luzon are now joining the armed struggle against Spanish colonialism; as such, there is a need to counter the pact between the Spanish government and certain misguided Filipino revolutionaries. Bonifacio also gives Nakpil copies of Jose Rizal's poems and the Kartilya of the Katipunan. |
Written by Julius Cesar I. Trajano; Edited by Kristina Joy Panogot
This document is part of the

Sinaguto ito
ng ika 30 ng Abril 1897
M
.Julio N. Nakpil, Giliw,
M. na P. ng Sangunian sa dakong Hilagaan
Minamahal na Kapatid: buhat sa sunodsunod na pagka-agaw ng Kastila sa mga bayan ng
Silang,
Dasmarinas,
Imus,
Bakood,
Kawit,
Noveleta, Salinas, Malabon at
Tanza ay siyang kadahilanan ng di ko pag sulat dian sa inyo.
Tungkol sa mailigpit ninyong salapi ay inyong tipunin dian at di nararapat na inyong ipagkaloob sa kangino pa man, sapagka’t tayo ang nagpadala ng Poder sa Hong Kong ay tayo ang siyang mapapahiya kung walang maibigay tayong salapi, sapagka’t ang salaping nailigpit dito ay halos ubos na sa kagugugol ng mga Pinuno dito sa kanilang pagkakailangan at Panghihimagsik.
Ang mga kapsulang vacio at mga tanso na inyong natitipon dian ay inyong itagong mabuti at kasama ka na darating dian ang mga mangagawa ng kapsula at kanon.
Tungkol sa taung inyong ipinahatid dito na nagngangalan Benito de Guzman ay hindi ko nalaman ang kanyang pagkawala at kun sa akala ninyo na iyan ay masama ay inyong dakpin.
Ako at sampu ng mga kawal na nararito sa Tangway (=
Cavite) na may dalawangpung Remington at Mauser at mga dalawangpung de piston gayon din ang may mga isang libong sandatahan ay handa sa pag uwi [?] dian na na sa sa labas na ng bayan ng
Indang at tanging inaantabayanan ang inutusan ko dian si M. Antonino Guevarra na makikipagyari sa inio rian tungkol sa binabalak namin pagsalakay sa dakong Silangan (
Laguna); kaya’t marapatin ninyong pabalikin agad dito upang magawa sa madaling panahon ang nararapat.
Tungkol sa pagtitipon ng salapi ito’y kung mapasok tayo ng bayan ay madali na ang pag hingi o pag samsam sa manga mayayaman.
Kinakailangan kayo’y sumirkular sa mga bayan ng
Bulakan at
Nueva Ecija na ipakilala ninyo [?] ang kapangyarihan tungkol sa pamaguitan ng Nombramiento na aking ipinadala sa inyo tuloy gisingin ang kanilang kalooban sa pag galaw at huag ikasira ng loob ang pagkapasok ng Kastila nitong mga bayan ng Tangway, sapagka’t ang
Revolucion sa nangyaring ito ay lalong lumaganap at lumaki sapagka’t tumawid sa mga bayan ng Batangan at Silangan at marahil tumawid pa ng Tayabas,
Mindoro at Camarines, bukod dito’y dapat ikatira ang pagkakaayon sa Kastila ng ilang mga kababayan, sapagka’t sila ang doo’y gagawa ng paraan papagtananin ang mga sundalong tagalog, ..gaya ng nangyayari ngayon sunodsunod na pag tatanan.
Kalakip nito na inyong tatangapin ang isang sulat na kasagutan na ipinadala dito ni M. Lucrecio Bachiller, Mataginting sa ipinadala dito na mangyaring inyong ipahatid sa madaling panahon upang magawa nito ang kinakailangan pag aayos sa kanyang mga kawal.
Gayondin naman ipinahatid ko dian sa inyo sa pamamagitan ni M. Antonino Guevarra ang mga nombramiento ninyo ng inyong Kalihim at ng kay Gral. Emilio (=
Emilio Aguinaldo).
Tangapin ninyo ang mahigpit na yakap.
Limbon (Indan), 24 Abril 1897
Ang Plo. ng H. B.
Andres BonifacioMaypagasa
Ang hukbo ng kapatid na si M. Lucrecio Taginting na dapat mapailalim sa inyong pangangasiwa ay kinakailangang inyong pagsadiain at pagsiyasatin ang mga kinakailangan nila.
Gayon din kung kayo’y may labis na polvora ay sila’y [?] inyong bigyan upang sa paraang ito ay huag na lumayo sa atin.
Kalakip na inyong tatangapin ang mga limbag na tula ni M.
Rizal at ang
Cartilla ay saka na magpapalimbag kami.
*FN This document was transcribed by
Jim Richardson in
Katipunan: Documents and studies website (
http://kasaysayan-kkk.info/).